État des Lieux

Reflectieve interventie, 2014


État des Lieux is een ‘reflectieve interventie’ op verschillende publieke plekken in Brussel. Het functioneren van de samenleving is nergens zo direct zichtbaar als in de publieke ruimte. De inrichting en het gebruik van de publieke ruimte zijn het resultaat van tal van – al dan niet expliciete – politieke en maatschappelijke keuzes. De definitie van de publieke ruimte is het voorwerp van een voortdurend maatschappelijk debat.

De publieke ruimte is niet enkel het voorwerp maar evenzeer het toneel van een aanhoudende strijd op alle niveaus van de samenleving. We zien er de strijd tussen publiek en privaat, tussen maatschappij en individu, tussen collectiviteit en eigendom, of tussen controle en vrijheid. In de publieke ruimte bepalen we wat aanvaardbaar en onaanvaardbaar gedrag is. De publieke ruimte normeert.

Wie zich verdiept in de vakliteratuur van de architectuur en de stedenbouw, stoot onvermijdelijk op enkele grote namen uit de filosofie of de sociale wetenschappen. Figuren zoals Michel Foucault, Antonio Gramsci, Jürgen Habermas of Walter Benjamin zijn de steeds terugkerende protagonisten in het voetnotenapparaat van de vakliteratuur. En hoewel hun concepten bij een breed publiek bekend zijn, beschikken maar weinigen over een diepgaande kennis van hun onderzoek. État des Lieux gaat na wat die voetnootpersonages nu precies te vertellen hebben, om op die manier ons begrip van de publieke ruimte te verfijnen.

Op welke manier kan het Gramsciaans concept van de culturele hegemonie inspirerend zijn bij het onderzoeken van de publieke ruimte? Wat is de invloed van Habermas’ theorie van het communicatief handelen op de inrichting van de publieke ruimte? Kan een Latouriaanse actor-netwerk-lezing van de publieke ruimte een bijdrage leveren aan het actuele debat?
État des Lieux gaat na op welke manier de ideeën van filosofen en theoretici een vertaling krijgen in de publieke ruimte en hoe de denkstromingen de planners van de publieke ruimte hebben beïnvloed.

Op zes zaterdagavonden in augustus en september nodigt État des Lieux u uit voor een theoretische herbronning in en over de Brusselse publieke ruimte. Op enkele veelzeggende plekken in Brussel voorzien theoretici en experts in de architectuur en stedenbouw in stof tot nadenken, vertrekkende van inzichten uit de filosofie en sociologie.

U vindt het programma en een uitgebreide omschrijving van État des Lieux op www.etatdeslieux.org

État des Lieux is een project van Wouter De Raeve en City3 in samenwerking met BC Architecten, Louisa Vermoere, vzw Toestand en UPV. Het komt tot stand met steun van het agentschap Kunsten en Erfgoed van de Vlaamse overheid, de Stad Brussel en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.